Gmina Wiejska Sztum

Nowa Wieś

Sołtys:

Pan Marita Powierża zam. w Nowa Wies 70, 82-400 Sztum, tel 661 772 614

Charakterystyka sołectwa:

Sołectwo Nowa Wieś leży w południowej części Gminy Sztum przy drodze krajowej nr 55 Malbork – Grudziądz. Jedyna w tym sołectwie miejscowość - Nowa Wieś liczy sobie 425 mieszkańców.  Sołectwo należy do typowo rolniczych. Powierzchnia sołectwa wynosi 953 ha.

Historia: Wieś po raz pierwszy wymieniana jest w 1295 roku jako Nova Villa. Inna niemiecka nazwa to Königlich Neudorf . Przez jej teren przepływa Postolińska Struga będąca dopływem rzeki Liwy. Około 1300 metrów na zachód od wsi, w pobliżu Postolińskiej Strugi znajdują się pozostałości grodziska ludności łużyckiej. W 1326 roku urząd sołecki otrzymał Konrad Von Vrankenham od komtura dzierzgońskiego Lutera Von Braushweig. W 1565 roku wieś posiadała 51 włók ziemi, 2 młyny i zamieszkiwało ją 18 gburów. W 1918 roku została tu uruchomiona biblioteka, którą prowadził Lisiecki, następnie Konrad Smoliński i Maria Wabesiakówna. Na krótko w 1920 roku została otwarta ochronka, a w 1930 roku szkoła Polska. W latach 1930 – 1945 Niemcy usunęli z nazwy przymiotnik „Kóniglich” /królewski/ wskazujący na wcześniejsze związki wsi z Koroną Polską. Obiektem sakralnym jest zbudowana w latach 1986 – 1990 kaplica poświecona 14 października 1990 roku.  

Parafia:

Czas powstania parafii w Nowej Wsi określany jest na przełom XIII i XIV wieku. W pierwszej połowie XIV wieku wieś posiadała własnego proboszcza. Jednak już w 1543 roku rezydował we wsi kaznodzieja luterański. Kościół parafialny, wspomniany w 1565 roku jako pozbawiony wieży został zniszczony podczas wojen szwedzkich. W 1647 roku uchodził za zniszczony i zwalony a w 1788 roku nie wspominano nawet o jego ruinach. W 1636 roku parafię objął proboszcz Postolina Ks. Adam Duchnowski. Przejął zdewastowany drewniany kościół św. Bartłomieja, w którym dach przeciekał, mały ołtarz był zniszczony, ale mimo to odprawiano w nim Mszę świętą w każdą trzecia niedzielę miesiąca. Nie było przy świątyni plebanii ani szkoły, cmentarz nie posiadał płotu, była za to wieża z jednym dzwonem. Jeszcze w 1640 roku wspomniano opuszczoną kaplicę w Ryjewie, ale wówczas należała ona do parafii w Lasowicach. Wizytator domagał się jednak przywrócenia kaplicy i mieszkańców ryjewskich jurysdykcji proboszcza urzędującego w Nowej Wsi Sztumskiej. Teren parafii został włączony do parafii Postolin. Nowa Wieś do dnia dzisiejszego przynależy do parafii postolińskiej. Pozostałością po starym kościele są głazy leżące w miejscu gdzie stał  dawny kościół – naprzeciw obecnej kaplicy.   

W Nowej Wsi znajduje się Kaplica pw. Św. Wojciecha działająca pod Parafią Postolin.

W Nowej Wsi działa prężnie jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej, Informacja w zakładce OSO oraz na stronie: http://www.nowawies.osp.org.pl/.

W sołectwie zlokalizowana jest odnowiona szkoła podstawowa. Placówka szkolna z oddziałem zerówki posiada pracownię komputerową, bibliotekę oraz salę gimnastyczną. W budynku szkoły organizowane są zebrania wiejskie. W 2011 roku wyremontowany został teren rekreacyjny, na który składają się ogólnodostępne boiska przyszkolne i plac zabaw.

Kontakt: telefon 55 640 63 39, e-mail: spnw2@wp.pl.

Turystyka

Sołectwo Nowa Wieś, dzięki swojemu położeniu oraz walorom przyrodniczo – krajobrazowym jest miejscem atrakcyjnym turystycznie.  Powierzchnia wsi w  1/4 to kompleksy leśne. Dobre gleby oraz sprzyjające warunki klimatyczne sprawiają, że pobliskie lasy cechują się dużą różnorodnością gatunkową roślin. Ryjewski Obszar Chronionego Krajobrazu obejmuje lasy położone w Nowej Wsi przy granicy gminy.

 Sztumska Wieś leży na Szlaku Polskich Zamków Gotyckich jest to  samochodowa trasa turystyczna grupująca 12  gotyckich zamków Warmii, Mazur i Kaszub. Znajdują się wśród nich zarówno zamki biskupie, kapitulne, jak i krzyżackie. Szlak administrowany jest przez Stowarzyszenie Gmin Polskie Zamki Gotyckie. Szlak prowadzi z Rynu poprzez minn. Olsztyn, Ostródę, Prabuty, Kwidzyn, Sztum, Dzierzgoń, Malbork do Człuchowa.