Gmina Wiejska Sztum

Sołtys:

Pani Mariola Skrzypska  zam. Pietrzwałd 27,  82-400 Sztum. telefon kontaktowy 695 984 333. 

Charakterystyka sołectwa:

Sołectwo Pietrzwałd jest wśród 18 sołectw Gminy Sztum najbardziej wysuniętym na wschód. Sołectwo położone jest wzdłuż drogi powiatowej Sztum – Kalwa , która łączy się z drogą wojewódzką nr 515 Malbork – Dzierzgoń – Susz. Odległość drogowa od Sztumu wynosi 4 kilometry, natomiast od Malborka 17 kilometrów. Powierzchnia sołectwa od wschodu ogranicza magistrala kolejowa Gdynia – Warszawa. Pietrzwałd to teren typowo rolniczy. W jego skład wchodzą miejscowości Pietrzwałd i Pietrzwałd PGR, sołectwo liczy 151 mieszkańców.

Na terenie sołectwa w centrum Pietrzwałdu zlokalizowany jest zabytkowy Kościół z 1647 roku z parkiem z końca XIX wieku oraz cmentarz.  W niedalekiej odległości znajduje się również plac zabaw i punkt wypoczynkowy. Pietrzwałd posiada również świetlicę wiejską, trwają prace przygotowawcze do jej gruntownego remontu.

Historia: Nazwa wsi wskazuje, że została założona w latach 1280 – 1290 na surowym korzeniu, czyli poprzez wykarczowanie lasu. Najprawdopodobniej przed 1350 rokiem wybudowano tutaj kościół Świętej Trójcy. W 1470 roku powiększono świątynię na drewniano – murowaną, a po wojnach szwedzkich kościół przebudowano. Kościół na początku posiadał prawa parafialne wśród wsi należących do parafii wymieniano Górki i Pietrzwałd. W sierpniu 1619 roku ks. Stanisław Pokrzywicki wystąpił jako proboszcz Nowego Targu i Pietrzwałdu. Zarzucono mu doprowadzenie do ruiny cmentarza i plebani w Pietrzwałdzie. Proboszcz otrzymał polecenie odnowienia budynku kościoła i wzniesienia plebani. Istnienie świątyni udotowanej czterema włokami potwierdza lustracja z 1624 roku. W styczniu 1644 roku proboszcz postoliński wystąpił jako komendariusz w Kalwie posiadając Pietrzwałd, gdyż od grudnia 1636 roku był parafią kalwską. W kościele tym z dziurawym dachem były trzy starożytne ołtarze, nie było tu jednak ani olei ani chrzcielnicy a msze odprawiane były co drugą niedzielę. Drewniana wieża była w ruinie a cmentarz nie posiadał ogrodzenia. Cztery włóki ziemi proboszczowskiej porzucono a z należącej do parafii wsi Górki pobierano dziesięcinę. Nie było tutaj ani szkoły ani plebani. Zwrot nastąpił w 1698 roku kiedy to kościół w Pietrzwałdzie stał się kościołem filialnym parafii postolińskiej. Przebywający w tym czasie wizytator zapisał, że kościół w Pietrzwałdzie został w tym roku odrestaurowany od zewnątrz i wewnątrz: naprawiono dach, odmalowano wnętrze, mały chór, wstawiono nową balustradę przy ołtarzu, odnowiono ambonę, zbudowano nowy chór i konfesjonały. Msze odbywały się tu w każdą trzecią niedzielę. Z zaleceń powizytacyjnych w roku 1749 wynikało, że należy odnowić wieżę i cała świątynię ponieważ całość zapada się. W drugiej połowie XVIII wieku zbudowano więc barokowy kościół z wieżą pod wezwaniem Trzech Króli. Z tego okresu pochodzi znajdujący się w kościele ołtarz główny. W 1888 roku rozebrano drewniana wieżę. W latach 1871 – 1910 liczba mieszkańców spadłą z 448 do 327 osób, wśród których było 38 ewangelików i 228 katolików. W latach 1921-1922 kościół przebudowano umieszczając do dzis zachowane oryginalne malowidła. Do 1945 roku ten kościół pozostał w parafii postolińskiej a ewangeliccy mieszkańcy tego okręgu byli obsługiwani przez pastora ze Sztumu.  W lutym 1945 roku Armia Czerwona zamordowała tutejszego duszpasterza ks. Rahmela Engelberta. Później kościół został nieformalnie przydzielony do obsługi księżom ze Sztumu a od 1 lipca 1990 roku włączono go jako filię do nowej parafii w Czerninie.  

Turystyka

Pietrzwałd leży na „Rowerowym Szlaku Zamków Gotyckich” łączącym ze sobą pięć zamków zlokalizowanych na terenie Powiśla: Malbork, Sztum, Dzierzgoń, Przezmark i Prabuty. Szlak na terenie gminy Sztum składa się z trzech odcinków:

- Wielbark – Gościszewo- Węgry – Uśnice - Sztumskie Pole – Jezioro Białe – Sztum  ( długość    14,5 km)

- Sztum (Bulwar Zamkowy nad Jeziorem Sztumskim długość 1,5 km)

- Sztum - Barlewice - Pietrzwałd - Kalwa Odcinek drogi o długości 6 km na terenie pagórkowatym o nawierzchni asfaltowej. Warto zatrzymać się i zwiedzić gotycki kościoły Pietrzwałdzie i Kalwie.

W Pietrzwałdzie jest również punkt wypoczynkowy oraz plac zabaw.