Gmina Wiejska Sztum

Postolin

Sołtys:

Pani Grażyna Gibas, zam. Postolin 205/1, 82-400 Sztum. tel. 782 670 165

Charakterystyka sołectwa:

Sołectwo Postolin położone jest w południowej części gminy Sztum w odległości 4 km od miasta Sztum przy drodze powiatowej Sztum – Prabuty. W skład sołectwa wchodzą następujące miejscowości Postolin (401 mieszkańców), Postolin Zakład Rolny (98 mieszkańców), Polaszki (82 mieszkańców) i Michorowo (84 mieszkańców). Od strony południowej znajduje się ciek wodny o nazwie Struga Postolińska. Obszar wsi Postolin wynosi 1.388 ha.

We wsi znajduje się sala gimnastyczna po byłej szkole podstawowej, remiza strażacka OSP,  biblioteka, świetlica wiejska, dwa sklepy spożywczo-przemysłowe oraz  boisko sportowe i plac zabaw.

Centrum wsi zostało w 2012 roku zrewitalizowane: zagospodarowano i  uporządkowano teren, wykonano chodniki oraz niewielki plac manewrowy. Wykonano ozdobny klomb kwiatowy, stanowiący centralny element dekoracyjny zagospodarowywanej działki. W obrębie centrum postawiono drewnianą altanę, kosze na odpady teren obsadzono krzewami ozdobnymi.

W Postolinie działa  Ludowy Klub sportowy „Błyskawica” o  70 – letniej tradycji.

Więcej informacji na stronie: http://blyskawicapostolin.futbolowo.pl/index.php

Rada Sołecka oraz Ludowy Klub Sportowy „Błyskawica” utrzymuje stałą współpracę z lokalnymi organizacjami społecznymi, m. in. Ochotniczą Strażą Pożarną, Radą Parafialną, samorządem lokalnym, oraz rodzinnym domem dziecka w organizacji  cyklicznych imprez kulturalnych i sportowych, np.: festyny, pikniki, turnieje, zawody na wolnym powietrzu oraz pokazy strażackie.

Większość zadań kulturalnych realizuje Sztumskie Centrum Kultury, które we współpracy z radami sołeckimi corocznie przygotowuje liczne imprezy kulturalne. Na przykład organizacja konkursów na tradycyjne potrawy wigilijne i wielkanocne, w które zaangażują się aktywnie kobiety z Postolina.

Ochotnicza Straż Pożarna w Postolinie powstała w 1923 roku, a w roku 2001 została włączona do Krajowego Systemu Ratowniczo – Gaśniczego. Jednostka zrzesza około 40 członków i posiada status stowarzyszenia. Posiada bogate wyposażenie sprzętowe oraz odpowiednio wyszkolonych ratowników.  Remiza jednostki posiada dwa stanowiska dla samochodów ratowniczo – gaśniczych oraz zaplecze. Wyposażona jest w zintegrowany system alarmowania DSP-50 umożliwiający zdalne radiowe uruchamianie syreny alarmowej z Powiatowego Stanowiska Kierowania Państwowej Straży Pożarnej i powiadamianie wyznaczonych osób wyposażonych w telefony komórkowe.

Na wyposażeniu jednostki są dwa samochody ratownicze: Jelcz 004 GCBA 6/32 i Ford Transit 350 M SLRd.

Prezesem OSP jest Pan Marian Steiniger.

Więcej informacji na stronie: http://osp-postolin.pl.tl/STRONA-G%26%23321%3B%D3WNA.htm

 Historyczne elementy krajobrazu wchodzące w skład dziedzictwa kulturowego to m.in.  kościół parafialny, gotycki, ceglany, zbudowany w poł. XIV w., rozbudowany w 1672 r., przebudowany (m.in. sklepienia) w latach 1867-69.Istniejąca zabudowa parafialna pochodzi z początku XX wieku. Parafia w Postolinie pochodzi z około 1216 roku. Pierwsza wzmianka o parafii, w skład której wchodziły Watkowice, Mirowice, Straszewo, Trzciano, Mikołajki i Sypnica pochodzi z około 1236 roku. Parafia była pod opieką klasztoru norbertanów św. Wincentego we Wrocławiu. Traktat dzierzgoński z 1249 roku zobowiązywał Prusów do odbudowania tutaj kościoła, zniszczonego w czasie powstania pruskiego. Gdy wieś w 1295 roku otrzymała lokację parafia otrzymała osiem wolnych włók kościelnych. Zasadźcą został Henryk z Radzynia z ziemi chełmińskiej. Obecnie istniejący kościół zbudowano w połowie XIV wieku, ale wielokrotnie go odbudowywano, dokonując zmian w jego wyglądzie. W 1411 roku zniszczeniu uległ dach, sklepienie i wieża- straty wsi i kościoła oszacowano wówczas na 6 tysięcy marek. Oprócz parafii katolickiej istniał tutaj w drugiej połowie XVI wieku zbór protestancki, ale nie doczekał się we wsi swojej świątyni. Opisy z 1647 roku informują, że kościół pw. św. Michała Archanioła miał trzy ozdobne ołtarze z portatylem w głównym. Nie było kostnicy a cmentarz nie był ogrodzony. Drewniana wieża posiadała trzy dzwony, a czwarty nad kościołem funkcjonował jako sygnaturka. Proboszcz użytkował osiem włók oraz otrzymywał dziesięcinę ze wsi, między innymi z Postolina, Muchorowa, Cigwusi, Dąbrówki Pruskiej i pozostałych wsi należących do parafii. W parafii nie było szkoły ani nauczyciela. Na terenie parafii żyło około 400 mieszkańców. Świątynia postolińska posiadała również kościół filialny w Nowej Wsi. Podczas wizytacji w 1698 roku stwierdzono, że świątynia parafialna została odrestaurowana z zewnątrz i od wewnątrz, a w wieży są trzy dzwony. Szlachcianka Wilczewska ze swoją matką Gostowską ufundowały budowę kaplicy Matki Bożej nad zakrystią. W tym czasie wstawiono również nowe okna w kaplicy i całym kościele, naprawiono dach, drzwi odmalowano, a każdy z trzech ołtarzy posiadał balustradę. Odnowiono również chór, tylko organy wymagały renowacji z powodu brakujących piszczałek. W 1749 roku wizytator zwrócił uwagę na uszkodzenia drewnianej wieży, która wystawiona przez około 100 lat na działanie wiatru i deszczu doznała uszczerbku. Również wyremontowane organy należało znów poddać gruntownej reperacji ponieważ ich nadbudowa uległa zniszczeniu. Wymiany wymagała również spróchniała podłoga chóru. Biskup wymagał aby parafianie odbudowali zrujnowaną szkołę, gdzie organista miał uczyć dzieci. W 1788 roku nie było zastrzeżeń co do stanu kościoła i drewnianej plebanii w Postolinie. Wikariat w Postolinie nie posiadał żadnej fundacji, ale proboszcz posiadał: osiem włók w Postolinie, cztery w Nowej Wsi i cztery w Pietrzwałdzie gdzie również stał kościół filialny. Księża głosili tutaj kazania wyłącznie w języku polskim. W postolińskim przytułku ( szpitalu parafialnym) przebywało wówczas sześć osób. W latach 1867-1869 kościół ponownie przebudowano i odnowiono a w 1871 roku konsekrował go biskup Filip Krementz. Ewangelicy mieszkający w Postolinie wchodzili w skład wspólnoty protestanckiej zbierającej się na nabożeństwa w kościele w Ryjewie, od momentu gdy pod koniec XIX wieku zorganizowano tutaj zbór. W 1910 roku wieś liczyła 673 mieszkańców. Od 1923 roku w parafii pracowały siostry elżbietanki, które w maju 1985 roku otrzymały kaplicę zakonną poświeconą ku czci św. Józefa. Parafia do 1990 roku posiadało filię w Pietrzwałdzie. Źródło: Kościoły i kaplice na terenie diecezji pomezańskiej 1243 – 1821.    

Polaszki (Poleschken).

Polaszki to stara osada. Na tutejszych polach prowadzone były w XIX wieku prace archeologiczne. Znaleziono wówczas młot z czasów wczesnośredniowiecznych.

W 1370 roku, w środę po św. Judycie, otrzymują Polaszki lokowane na prawie pruskim bracia Moante i Milcze. Pod koniec XV wieku posiadają dobra Pomerscy, od których nabyli je Kalksteinowie, którzy mieszkali tu długi czas i nawet podpisywali się Polescy. W 1522 roku Achacy, syn Łukasza z Polaszek oddał dobra swojemu Szwagrowi Janowi Kalksteinowi, który w 1551 roku, w aktach zapisany został jako „Hans Kalkstein Poleski”. W 1772 roku majątek wart 21974 talary przejął Kczewski.

W 1804 roku właścicielem dworu został Adolf Ludwig Meyer von Klinggräf. Jego następca Hugo Erich Meyer Johanne August von Klinggräf  posiadał Polaszki do swojej śmierci, która nastąpiła w 1902 roku. Po nim do 1910 roku dobrami zarządzał Erich Dyck.

Do dnia dzisiejszego zachował się dwór pełniący funkcję mieszkalną, zabudowania folwarku oraz park dworski.

Michorowo (Micherau).

Nazwa Michorowo pojawiła się po raz pierwszy w opisie granicy wsi w dokumencie dla Postolina z 1295 r. (Gut Michelins). W 1406 w dokumentach wspomniany został Jacob von Mikosch, czyli Jakub Michors z Michorowa.

W 1483 r. posiadają Michorowo bracia Lawe (Lewe). Na początku XVI w. przejmuje dobra Schmoltz Zubrzyc, który odtąd każe się nazywać Michorowskim. W latach 1700 – 1800 majątek posiadali: Kruszyński, Wilczewski, Kochanowski, Chrząstowski, Orłowski. Pod koniec XIX wieku właścicielem Michorowa była rodzina Wałdowskich.

We wsi zachował się stylizowany dworek, budynki folwarku oraz pozostałości parku dworskiego.

Historia

Postolin – wieś leżąca nad Postolińską Strugą, założona w okresie rzymskim (I-IV w.) prawdopodobnie w XIII w. biskup Chrystian założył tu parafię, a za czasów krzyżackich kościół był parafialny również dla Sztumu. Pierwsza wzmianka o wsi w kronice Duisburga pochodzi z 1234r. W okresie panowania pruskiego wieś była silnym ośrodkiem patriotycznym na Powiślu. Pierwsze wzmianki na temat założenia Postolina datują się na rok 1236. Wieś otrzymała lokację 12 marca 1295 roku z rąk komtura malborskiego Heinricha von Wilnowe na obszarze 60 włók. Od 1772 pod administracją zaboru pruskiego trwającego do 1918 roku. Miejscowość po przegranym przez Polskę plebiscycie na Powiślu (W Postolinie oddano 83% głosów na Polskę) pozostawała w dwudziestoleciu międzywojennym silnym ośrodkiem polskości na terenie Niemiec. Działały tu polska szkoła i przedszkole oraz filia Związku Polaków w Niemczech.

W walce o narodowe i społeczne wyzwolenie na początku XX wieku swoje dążenie do wejścia w skład państwa polskiego ludność polska tej Ziemi wyrażała przede wszystkim w burzliwym rozwoju różnych form życia narodowego. Ożywiona działalność kulturalno-oświatowa prowadziła do powstania szkoły z  nauką języka polskiego. Jednocześnie na Powiślu powstawały kluby sportowe. Do najaktywniejszego o wysokiej sprawności sportowej i wysokim poziomie sportowym należy zaliczyć  Klub Sportowy, który powstał w 1936 w Postolinie. Ćwiczenia sportowe do dzisiaj cieszą się wysokim zainteresowaniem, przykładem tego jest działalność piłkarskiego klubu sportowego „Błyskawica”.

Zabytkową budowlą jest kościół gotycki, ceglany, zbudowany w poł. XIV w., rozbudowany w 1672 r., przebudowany (m.in. sklepienia) w latach 1867-69. Halowy, z neogotycką wieżą frontową i trójbocznie zamkniętym prezbiterium. Istniejąca zabudowa parafialna pochodzi z początku XX wieku. Przy parafii funkcjonował dom zakonny sióstr Elżbietanek.

Zachowały się również zabudowania dworskie w Michorowie i Polaszkach. 

Turystyka

Malownicze krajobrazy i specyficzny klimat wynika z jego położenia. Rzeźba terenu jest urozmaicona, występują liczne zagłębienia oraz Postolińska Struga, której długość na terenie Gminy wynosi 13,1 km.

Ponadto w sołectwie  występują historyczne zespoły zieleni wyróżniające się krajobrazowo nie objęte ochroną prawną. Są to parki, grupy starodrzewu i zieleń cmentarna w zespołach dworsko - parkowych i folwarcznych : Polaszki – zachowany starodrzew, Michorowo – park ze stawami, krajobrazowo połączony z naturalnym zadrzewieniem, zachowany drzewostan, Postolin – zachowany starodrzew, powiązany z naturalnym zadrzewieniem jaru Postolińskiej Strugi,

Na terenie sołectwa odkryto ślady osadnictwa kultury pomorskiej (epoka żelaza).

W gminie Sztum znajduje się duża ilość zabytkowych  obiektów, które podlegają ochronie konserwatorskiej.

Na terenie sołectwa w miejscowości Postolin są to:

kościół p.w. Matki Boskiej Szkaplerznej z XVIII w.

zabudowania plebani i cmentarz

budynki szachulcowe nr 12, 58

w Polaszkach:

dawny dwór z parkiem, układem budynków gospodarczych i zespołem czworaków

Baza noclegowa.

Gospodarstwo Agroturystyczne w Postolinie

Gospodarstwo oferuje miejsca noclegowe w komfortowych pokojach gościnnych. Na terenie ogrodzonego obiektu  znajduje się grill, istnieje możliwość wypożyczenia rowerów, udostępniony jest Internet przez bezprzewodową sieć  Wi-Fi.

Dane teleadresowe: Postolin 23, telefon 55 277 14 68, tel. kom. 696-501-947, adres  e-mail: postolin23@gmail.com

Więcej informacji na stronie: http://www.postolin23.pl/

Biały Dworek

Oferuje wynajem pokoi noclegowych oraz organizację imprez okolicznościowych i konferencji.
Posiadłość wzniesiona na początku XX wieku ma charakter dworku i jest ładnie wyeksponowana na przydrożnej skarpie. Z podwórka widok na XIII wieczny, gotycki kościół.
Do dyspozycji gości jest 5 pokoi noclegowych na piętrze oraz kuchnia i łazienka. Na dole duży salon z kominkiem, który może służyć dla gości jako sala bankietowa, konferencyjna itp. Na dole mieszczą się również: kuchnia, dwie łazienki i sypialnia.
Dostęp do Internetu poprzez bezprzewodową sieć Wi-Fi.

Dane teleadresowe: Postolin 106, telefon komórkowy: 793-290-921